Schelpdierbanken terug in de Noordzee

Schelpdierbanken bij Brouwersdam

In de Voordelta ten westen van de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden zijn in 2016  proefvelden met platte oesters en mossels aangelegd. Daar wordt gemonitord of de schelpdieren in leven blijven, groeien en zich voortplanten. Het onderzoek wordt uitgevoerd door Wageningen Marine Research, Bureau Waardenburg en Sas Consultancy. Bij het zoeken naar een geschikte proeflocatie werd de schelpdierbank met wilde platte oesters  bij de Brouwersdam ontdekt. Projectleider Karel van den Wijngaard (ARK Natuurontwikkeling): “Bij verdere monitoring van deze wilde schelpdierbank is nu gebleken dat hij zich uitstrekt over een gebied van 40 hectare, een gebied zo groot als 55 voetbalvelden!”  Verder blijkt dat de Nederlandse platte oester (inheems) zich vooral vestigt op Japanse oesterschelpen (exoten). Mogelijk kan de Japanse oester het herstel van de platte oester faciliteren, ook in andere gebieden.

Het belang van schelpdierbanken

Ooit bestond twintig procent van de Noordzeebodem uit schelpdierbanken. Deze zijn verdwenen door overbevissing, vernieling van habitat en ziektes. Ze zijn echter van groot belang. De banken die schelpdieren vormen, bieden namelijk o.a. een rustgebied en kraamkamer voor vissen en andere waterdieren. Ook zijn de schelpdieren voedsel voor vissen en vogels en dienen ze als houvast voor planten en dieren om op te groeien. Daarnaast filteren ze het water waardoor de waterkwaliteit verbeterd. Wereldwijd worden schelpdierbanken ingezet als natuurlijke kustverdedigers. Ze filteren slib en algen uit het water en scheiden dit weer uit in de luwte van hun schelpen. Zo hogen ze zandbanken op en beschermen de kustlijn tegen hoge golven en stormvloed.

Bank als basis voor herstel

Gezien de grootte van de oesters in de schelpdierbank, is de bodem van dit gebied al minstens 10 jaar met rust gelaten. ARK en het Wereld Natuur Fonds roepen de overheid en belanghebbenden op om de schelpdierbank te beschermen. De bank levert veel kennis op over de ontwikkeling van schelpdierbanken. Dit is voor zover bekend de enige plek in de Noordzee waar platte oesters in de vorm van een rif voorkomen. En hoewel de bank in het beschermde zeegebied Voordelta ligt, mogen er nog allerhande -mogelijk schadelijke- activiteiten plaatsvinden. Marien ecoloog Emilie Reuchlin (WNF): “De schelpdierbank bij de Brouwersdam biedt een belangrijke basis voor herstel van wilde schelpdierbanken in de Noordzee. En schelpdierbanken vormen een belangrijk fundament voor het herstel van de soortenrijkdom en daarmee voor een gezond, weerbaar Noordzee ecosysteem. Dat laat deze bank al zien: 60% meer soorten dan op zandbodem”.