SS Anglia: mysterie van een scheepswrak ontrafeld

Mysterie

In 2018 hebben wrakduikers het mysterie van een bekend scheepswrak ontrafeld. Het wrak van het Poppetjeswrak is geïdentificeerd als SS Anglia door maritiem onderzoeker Erik Bronsveld. Aan dit onderzoek hebben meegewerkt: Ben Stiefelhagen, Ernst Jongejan, Paul de Keijzer en Hans van der Weide.

Op de Bruine Bank, 40 mijl uit de Nederlandse Kust, ligt een sierlijk scheepswrak op de bodem van de Noordzee. Rechtop. De spitse boeg steekt trots naar voren. Het lijkt alsof het schip nog steeds vaart. Wrakduikliefhebbers komen hier graag. Ze vragen zich al jaren af welk schip het is en wat er precies is gebeurd. Het heeft een laag gangbord en maar één schroef. Gebouwd voor een snelle oversteek tussen Engeland en het vasteland van Europa. Het wrak wordt omringd door hoge zandduinen en een diepe slijpgeul. De grote stoomketels verraden dat het om een oud schip gaat. Het schip is ruim 70 meter lang en 8,5 meter breed. Er is nauwelijks schade aan de boeg- en achtersteven, wel aan het midden van het schip. Dit kan duiden op een aanvaring of een explosie. Het is lange tijd onduidelijk om welk schip het gaat. Duikers vinden in de jaren ’90 kleine vaasjes met poppetjes daarin. Daarom noemen ze het wrak ‘Poppetjeswrak’.

Gevonden kruikjes op de SS Anglia

Gevonden kruikjes op de SS Anglia (foto: Hans van der Weide)

In het ruim staan kisten met karaffen en glazen. Deze worden geborgen.

Glaswerk gevonden op de SS Anglia

Glaswerk gevonden op de SS Anglia (foto: Hans van der Weide)

Ook dit bronzen saluutkanon wordt geborgen.

Bronzen saluutkanon gevonden op de SS Anglia

Bronzen saluutkanon gevonden door Ben Stiefelhagen op de SS Anglia. Hangt nu aan het plafond in de Jachtclub in Scheveningen (‘t spuigat) (foto: Erik Bronsveld)

Het bewijst dat het gaat om een passagiers- of vrachtschip, maar de naam van het schip kan nog niet worden achterhaald. In het stuurhuis vindt een duiker eind jaren 90 dit bijzondere item, een bronzen hellingshoekmeter.

De scans en tekeningen die de afgelopen jaren zijn gemaakt, geven een beter overzicht van het schip maar leiden niet tot identificatie. Het mysterieuze spookschip opgeslokt door de zee blijft een raadsel. In 2018 wisselen de wrakduikers onderling de vondsten en onderzoeksgegevens uit.

Een van hen ontdekt dat er letters op de hellingshoekmeter staan. SS ANGLIA wat in eerste instantie wordt verward met ‘angle’, het Engelse woord voor hoek. In de wrakkendatabase staat inderdaad de naam SS Anglia, die volgens de krant 8,2 mijl verderop is aangevaren. Nader onderzoek wijst uit dat het Poppetjeswrak de SS Anglia moet zijn die rond 1900 dienstdoet als passagiers- vrachtschip.

Hellingshoekmeter gevonden op de SS Anglia

Hellingshoekmeter gevonden door Ben Stiefelhagen op de SS Anglia (foto: Erik Bronsveld)

Het is een ijzeren schroefstomer gebouwd in 1863 en voerend onder Engelse vlag. The Dundee Advertiser meldt in 1883: De Anglia is schoongemaakt en geverfd en heeft het East Graving Dock verlaten. Tweede eigenaar: George Gibson & Co., Leith.

Advertentie George Gibson & Co., Leith

Advertentie George Gibson & Co., Leith

In 1903 vaart de Anglia van Leith naar Rotterdam. De SS Olga, een Deens schip ramt de Anglia midscheeps aan bakboordzijde.

SS Olga

SS Olga, zusterschip van de SS Anglia

De Olga neemt de bemanning aan boord en sleept de Anglia richting haven. Het lukt niet om het schip te redden. Na 3 uur zinkt het en beide kapiteins krijgen de schuld van de aanvaring. De SS Anglia staat al 115 jaar recht op zijn kiel. Storm en stroming trotserend.

Het schip heeft nog niet alle geheimen blootgelegd, want onder het zand moeten fraaie gedecoreerde hutten schuilgaan. Het is een prachtig wrak op de Nederlandse Noordzeebodem dat dankzij een gezamenlijk onderzoek van een groep wrakduikers zijn oorspronkelijke identiteit heeft teruggekregen. Het mysterie is opgelost.

Ook geïnteresseerd in wrakduiken in de Noordzee? Kijk dan hier.

Category: Noordzee